无为 (wúwéi — Vô Vi) gói trọn một triết lý sống của Lão Tử trong vỏn vẹn 2 chữ — đó là sức nén ngôn ngữ mà bất kỳ người học Tiếng Trung nào cũng phải nể. Easy Chinese AOEC mở hẳn module "Triết học Đông phương" để học viên bóc tách những cụm 2 chữ kinh điển kiểu này, qua đó hiểu được tính ngắn gọn cô đặc cốt lõi của tiếng Hán cổ.

1. Mở Đầu: Lão Tử (老子) Là Ai?

Lão Tử (Nghĩa là Người thầy già) sống cùng thời với Khổng Tử. Chán nản sự suy đồi của triều đình nhà Chu, ông cưỡi một con trâu xanh đi về phía Tây (Hàm Cốc Quan) để ẩn cư. Trước khi qua ải, ông để lại một cuốn sách khoảng 5000 chữ. Cuốn sách đó là 《道德经》 (Dàodé jīng - Đạo Đức Kinh), văn bản nền tảng của Đạo Giáo (Taoism).

2. "Đạo" (道) Là Gì?

Câu mở đầu kinh điển: "Đạo khả Đạo, phi thường Đạo" (Đạo mà có thể nói ra được bằng lời, thì không còn là Đạo vĩnh hằng nữa). "Đạo" là quy luật tự nhiên, là nguồn gốc vũ trụ. Giống như quy luật Xuân qua Hè tới, Mặt trời mọc ở đằng Đông. Bạn không thể thay đổi nó, bạn chỉ có thể nương theo nó để sống sót.

Câu 上善若水 (shàng shàn ruò shuǐ — Thượng Thiện Nhược Thuỷ) gói gọn cả Đạo Đức Kinh trong 4 chữ. Học Tiếng Trung tại Easy Chinese AOEC = học cả triết, không chỉ ngữ pháp.

3. Triết Lý Vĩ Đại: "Vô Vi" (无为 - Wu Wei)

无为 (Vô Vi) không phải là lười biếng, nằm ườn ra không làm gì (Như trào lưu Nằm Thẳng - Tangping). Vô vi nghĩa là Không hành động ngược lại với tự nhiên (Non-action). Giống như khi bạn rơi xuống dòng sông xiết, nếu bạn cố gắng bơi ngược dòng (Hữu vi), bạn sẽ kiệt sức và chết đuối. Nhưng nếu bạn thả lỏng cơ thể (Vô vi), dòng nước sẽ đẩy bạn nổi lên bờ.

4. "Thượng Thiện Nhược Thủy" (上善若水)

Lão Tử rất thích đặc tính của Nước (Thủy). "Người thiện cao nhất giống như nước". Nước cực kỳ mềm mại, chịu hạ mình chảy xuống những nơi thấp kém dơ bẩn nhất mà người ta ghét, nước có thể chui lọt qua mọi kẽ hở. Nhưng sức mạnh của những giọt nước nhỏ nhoi lại có thể mài mòn những khối đá cứng rắn nhất (Lấy nhu khắc cương).

5. Kết Luận

Đạo Đức Kinh khuyên chúng ta từ bỏ sự ám ảnh về "Thành công vật chất". Việc bạn ép bản thân thức trắng đêm làm việc sẽ chỉ dẫn đến đau dạ dày và hói đầu. Hãy hiểu giới hạn của bản thân, lùi lại một bước, "Vô Vi" với những thứ không thuộc về mình, đó mới là cảnh giới của hạnh phúc thực sự.