围棋 (wéiqí — Cờ Vây) chỉ cần chữ "Vây" mà phân định triết lý đông-tây: Trung Quốc bao vây thay vì tiêu diệt như Cờ Vua. Easy Chinese AOEC khai thác đúng những "triết lý nén trong 1 chữ" này khi dạy Tiếng Trung Triết Học — học viên thấy được cách Hán ngữ nén suy nghĩa chiến lược chỉ qua động từ.

1. Mở Đầu: Cờ Vây (围棋 - Weiqi) Là Gì?

Cờ Vây (Ở Nhật gọi là Go, ở Hàn gọi là Baduk) được phát minh tại Trung Quốc cách đây hơn 4000 năm. Bàn cờ là một lưới gồm 19 đường ngang và 19 đường dọc, tạo ra 361 giao điểm. Có 2 người chơi: Một người cầm quân Đen (đi trước), một người cầm quân Trắng.

2. Triết Lý "Bao Vây" Khác Biệt Hoàn Toàn Với Cờ Vua

Mục tiêu của Cờ Vua hay Cờ Tướng là Tiêu diệt tướng địch (Chiếu tướng), mang tính hủy diệt và đối kháng trực diện. Ngược lại, mục tiêu của Cờ Vây là Chiếm đất (围地 - Vi địa). Chữ "Vi" nghĩa là bao vây. Ai dùng các quân cờ của mình để bao vây và tạo ra được nhiều "Lãnh thổ" trên bàn cờ hơn thì người đó thắng.

Khái niệm 气 (qì — khí) trong Cờ Vây quyết định sự sống chết của quân. Tiếng Trung Cờ Bàn tại Easy Chinese AOEC khai thác hệ thống thuật ngữ kỹ thuật này.

3. Khí (气) Và Sự Sống Chết (死活) Của Quân Cờ

Cờ vây chứa đựng triết lý Âm Dương sâu sắc. Một quân cờ đặt xuống bàn sẽ có 4 "Khí" (4 giao điểm kề cạnh nó). Nếu đối phương đặt quân của họ vào kín 4 đường Khí đó, quân cờ của bạn sẽ bị "Hết Khí" và bị bắt (ăn) khỏi bàn cờ.

Trong kinh doanh, triết lý Cờ Vây dạy người ta cách vây hãm thị trường, chặn đứt "Khí" (dòng tiền, chuỗi cung ứng) của đối thủ cạnh tranh một cách từ từ thay vì tấn công trực diện.

4. Trí Tuệ Nhân Tạo (AI) Và Sự Kiện AlphaGo

Sự biến hóa của Cờ Vây lớn đến mức số lượng ván cờ có thể xảy ra nhiều hơn cả số lượng nguyên tử trong vũ trụ có thể quan sát được. Năm 2016, hệ thống AI AlphaGo (của Google) đã đánh bại kỳ thủ vô địch thế giới Lee Sedol. Sự kiện này đã gây chấn động toàn châu Á, chứng minh sức mạnh của Deep Learning.

5. Kết Luận

Cờ Vây là một môn học về tầm nhìn đại cục (Đại cục quan - 大局观). Một người chơi cờ vây giỏi sẽ không tham lam ăn 1-2 quân cờ lẻ tẻ (tiểu lợi) mà luôn nhìn bao quát toàn bộ bàn cờ để xây dựng thế trận vững chắc. Chơi cờ vây giúp luyện tính kiên nhẫn, tĩnh tâm và rèn luyện bộ não chiến lược vô song.