轻功 (qīnggōng — Khinh Công) là một trong những từ Hán có giá trị tưởng tượng cao nhất — không tồn tại thật, nhưng vào phim đã đẻ ra cả ngành Wire-Fu Hong Kong. Easy Chinese AOEC dùng các "khái niệm tưởng tượng" như 轻功, 仙气, 内力 để dạy Tiếng Trung sáng tạo — vì học viên rất hiếm khi quên những từ kèm hình ảnh điện ảnh sống động.

1. Mở Đầu: Khinh Công (轻功) Là Gì?

轻功 (Qīnggōng - Khinh Công) là một khái niệm võ thuật tưởng tượng, nơi người luyện nội công có thể làm cho cơ thể nhẹ như tờ giấy, nhảy qua mái nhà (Phi diêm tẩu bích) hay đạp chân lên mặt nước để chạy (Thủy thượng phi). Nhưng trên phim trường, thứ giúp diễn viên bay lên là hệ thống 吊威亚 (Diào wēiyà - Đu dây cáp / Wire).

2. Kỹ Thuật "Wire-Fu" (Wire + Kungfu)

Từ thập niên 1980 tại Hong Kong, đạo diễn Trình Tiểu Đông và Viên Hòa Bình đã tiên phong kết hợp Dây cáp (Wire) với Võ thuật (Kungfu). Diễn viên được mặc một chiếc "Áo lót" bằng dây đai tàng hình dưới lớp cổ phục. Hai sợi dây cáp thép siêu mỏng (Sơn màu trùng với bối cảnh) sẽ móc vào eo diễn viên.

Thay vì dùng cần cẩu máy, một đội ngũ 4-6 người đàn ông lực lưỡng (Đội kéo cáp) sẽ đứng dưới đất dùng ròng rọc kéo diễn viên bay vọt lên trời bằng sức người thủ công, để đảm bảo nhịp điệu bay lượn khớp 100% với động tác chém kiếm.

Kỹ thuật 吊威亚 (diào wēiyà — đu dây cáp Wire) là tên Hán hoá từ tiếng Anh wire. Easy Chinese AOEC dạy bạn cách Tiếng Trung tiếp nhận từ ngoại lai mà không mất bản sắc.

3. Sự Khác Biệt Giữa Phim Tàu Và Phim Hollywood

Hollywood dùng dây cáp để làm diễn viên rơi tự do (Phim Siêu anh hùng). Nhưng phim Võ hiệp dùng dây cáp để Kéo dài thời gian trên không (Hang time). Khi diễn viên nhảy lên, dây cáp giữ họ lại giữa không trung lâu hơn bình thường 1-2 giây, cho phép họ múa vài đường kiếm xoay vòng trên không trung rồi mới hạ cánh uyển chuyển như một điệu múa.

4. Hậu Kỳ Xóa Dây Cáp

Thời xưa chưa có CGI (Kỹ xảo máy tính), người ta phải lấy bút dạ bôi đen trực tiếp lên cuộn phim âm bản từng khung hình một để xóa sợi cáp thép. Ngày nay, AI có thể xóa dây cáp trong nháy mắt, nhưng rủi ro gãy xương sườn vì bị dây cáp siết chặt ở eo thì vẫn nguyên vẹn với các diễn viên.

5. Kết Luận

Ma trận (The Matrix) của Hollywood đã phải mời bằng được chỉ đạo võ thuật Viên Hòa Bình từ Hong Kong sang để thiết lập hệ thống Wire-Fu cho Keanu Reeves. Khinh công đu dây chính là đóng góp vĩ đại nhất của điện ảnh Hoa ngữ cho lịch sử phim hành động thế giới.