Hai "thi tiên" 李白 (Lǐ Bái) và "thi thánh" 杜甫 (Dù Fǔ) đứng đầu hàng vạn bài thơ Đường — cách phân loại "tiên-thánh" là Tiếng Trung độc nhất, không có trong văn học Tây. Easy Chinese AOEC mở module Tiếng Trung Thơ Đường vì học viên đọc thông Lý-Đỗ là vào sâu được cả 1 thời đại văn hoá rực rỡ nhất Đông Á.

1. Mở Đầu: Sự Rực Rỡ Của Đại Đường (盛唐)

Nhà Đường (618–907) là thời kỳ mà kinh tế, văn hóa Trung Quốc phát triển rực rỡ nhất. Thành Trường An (Changan) là siêu đô thị lớn nhất thế giới với hơn 1 triệu dân. Trong thời kỳ này, 唐诗 (Tángshī - Thơ Đường) được sáng tác hàng chục vạn bài, trở thành chuẩn mực của thi ca phương Đông (với Thất ngôn bát cú, Ngũ ngôn tứ tuyệt).

2. "Thi Tiên" Lý Bạch (李白) - Kẻ Ngông Cuồng Uống Rượu Ngắm Trăng

Lý Bạch là biểu tượng của phái thơ lãng mạn. Ông được mệnh danh là 诗仙 (Shīxiān - Thi Tiên). Thơ của ông phóng khoáng, kiêu ngạo và luôn gắn liền với Rượu (酒 - Jiǔ) và Trăng (月 - Yuè).

Bài thơ kinh điển nhất mà ai học tiếng Trung cũng phải biết là Tĩnh Dạ Tứ (静夜思 - Nỗi nhớ đêm thanh tĩnh):

床前明月光 (Chuáng qián míng yuè guāng) - Đầu giường ánh trăng rọi
疑是地上霜 (Yí shì dì shàng shuāng) - Ngỡ mặt đất phủ sương
举头望明月 (Jǔ tóu wàng míng yuè) - Ngẩng đầu nhìn trăng sáng
低头思故乡 (Dī tóu sī gù xiāng) - Cúi đầu nhớ cố hương.

Cấu trúc 五言绝句 (wǔ yán jué jù — ngũ ngôn tứ tuyệt) chỉ 20 chữ mà 1 bài thơ. Khoá Tiếng Trung Thơ Đường tại Easy Chinese AOEC dạy đầy đủ luật thơ.

3. "Thi Thánh" Đỗ Phủ (杜甫) - Tiếng Khóc Của Nhân Dân

Trái ngược với sự bay bổng của Lý Bạch, Đỗ Phủ được gọi là 诗圣 (Shīshèng - Thi Thánh). Thơ của ông thuộc phái Hiện thực, phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh (Loạn An Sử) và sự khổ cực của người dân nghèo. Câu thơ nổi tiếng phơi bày sự chênh lệch giàu nghèo:

"朱门酒肉臭，路有冻死骨" (Chu môn tửu nhục xú, Lộ hữu đống tử cốt - Cửa son rượu thịt ôi, Ngoài đường xương chết rét).

4. Tại Sao Người Học Tiếng Trung Nên Đọc Thơ Đường?

Thơ Đường sử dụng Văn ngôn văn (文言文) siêu cô đọng. Chỉ với 20 chữ (Ngũ ngôn tứ tuyệt), nhà thơ có thể vẽ ra một bức tranh vĩ đại. Đọc thơ Đường giúp bạn cải thiện kỹ năng dùng từ, phát âm chuẩn các nguyên âm, và nâng tầm khả năng viết lách (Đặc biệt hữu ích khi thi HSK 6 phần Viết tóm tắt).

5. Kết Luận

Ngôn ngữ không chỉ để mua bán. Những vần thơ của Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị đã vượt qua sự tàn phá của ngàn năm lịch sử để trở thành DNA văn hóa của người Trung Quốc. Đọc hiểu được một bài thơ Đường bằng chính âm thanh gốc của nó là một trải nghiệm nghệ thuật tuyệt đẹp mà không bản dịch nào lột tả hết được.