Khái niệm 留白 (liúbái — lưu bạch / để lại khoảng trắng) là tinh hoa mỹ học Đông phương — một trong những từ Tiếng Trung không thể dịch trực tiếp sang phương Tây. Easy Chinese AOEC dùng các "từ-không-dịch-được" này khi dạy Tiếng Trung Nâng Cao, để học viên hiểu rằng mỗi ngôn ngữ giữ riêng những khoảng tâm hồn không giao thoa được.

1. Mở Đầu: Tranh Thủy Mặc (水墨画) Là Gì?

水墨画 (Shuǐmò huà - Tranh Thủy Mặc). "Thủy" là nước, "Mặc" là mực tàu. Nguyên liệu chỉ bao gồm: Bút lông, Giấy Tuyên, Nghiên mực và Mực đen. Không có màu sắc xanh đỏ sặc sỡ, người họa sĩ chỉ dùng DUY NHẤT một màu mực đen, nhưng bằng cách pha loãng với nước (Đậm - Nhạt - Khô - Ướt), họ có thể tạo ra 5 sắc độ khác nhau (Mặc phân ngũ sắc).

2. "Lưu Bạch" (留白) - Đỉnh Cao Của Sự Tưởng Tượng

Kỹ thuật vĩ đại nhất của Tranh Thủy Mặc là 留白 (Liúbái - Lưu bạch / Để lại khoảng trắng). Họa sĩ không bao giờ tô kín tờ giấy. Họ cố tình để trống một mảng giấy lớn màu trắng.

• Khoảng trắng đó có thể là Bầu trời bao la.
• Có thể là Sương mù giăng kín đỉnh núi.
• Có thể là Mặt hồ tĩnh lặng nơi có một chiếc thuyền nan bé xíu (Cô chu) đang câu cá.

Sự trống rỗng này tạo ra 意境 (Ý cảnh - Không gian tâm linh), cho phép người xem tự dùng trí tưởng tượng của mình để lấp đầy bức tranh. (Triết lý Đạo giáo: Vô chiêu thắng hữu chiêu - Cái không có chứa đựng cái có).

Quy luật 书画同源 (shū huà tóng yuán — thư hoạ đồng nguyên) gốc Hán: chữ và tranh chung 1 nguồn. Tiếng Trung Mỹ Thuật tại Easy Chinese AOEC dạy thư pháp song hành với hội hoạ.

3. Tranh "Sơn Thủy" (山水画) Và Bức Họa Nổi Tiếng Nhất

Chủ đề lớn nhất của Thủy mặc là 山水 (Shānshuǐ - Núi và Nước / Phong cảnh). Con người trong tranh Sơn thủy được vẽ cực kỳ nhỏ bé (như hạt cát) để thể hiện sự nhỏ bé của nhân loại trước thiên nhiên vĩ đại.

Bức tranh nổi tiếng nhất lịch sử là 《清明上河图》 (Thanh Minh Thượng Hà Đồ) của Trương Trạch Đoan (thời Tống). Cuộn tranh dài 5 mét vẽ lại cảnh sầm uất của Biện Kinh, với hơn 800 nhân vật, con vật và cây cầu vồng chi tiết đến mức kính lúp cũng soi không hết.

4. Thư Họa Đồng Nguyên (书画同源)

Ở Trung Quốc, Tranh (Họa) và Chữ (Thư Pháp) không thể tách rời. Một bức tranh Thủy mặc hoàn hảo bắt buộc phải có một bài thơ (Đề thi) được viết bằng thư pháp bay bướm ở góc trống, và kết thúc bằng một con Dấu triện (Đóng dấu son đỏ) của tác giả.

5. Kết Luận

Tranh Thủy mặc là sự phản kháng lại chủ nghĩa vật chất ồn ào. Dành 5 phút để ngắm nhìn bức tranh một nhành tre được vẽ chỉ bằng 3 nét bút quét nhanh, bạn sẽ thấy tâm trí mình được gột rửa (Zen / Thiền), quay về với sự bình yên nguyên thủy nhất.